اصول ششگانه تندرستی
گفت:” گنج تندرستی را شش قفل است هر قفل را کلیدی از فلز تدبیر”
گفتم:” چه باشد آن شش کلید؟”
گفت:” تدبیر خوراک، تدبیر خواب، تدبیر حرکت، تدبیر روان، تدبیر هوا، تدبیر پاکسازی”
کلید اول
تدبیر خوردنیها و نوشیدنیها
از بین شش اصل گفته شده مبحث تغذیه موضوعی بسیار پر طرفدار هم در بین عموم جامعه و هم در میان محققان و دانشمندان است، از این رو است که بیشترین اطلاعات علمی یا به ظاهر علمی در این حوزه میگنجد و معمولا صحبت در مورد خواص میوهها، سبزیجات یا رژیمهای مختلف آب درمانی، خام خواری، گیاه خواری و غیره بسیار رایج است.
همانطور که در ابتدا اشاره شد از نظر پزشکی ایانی هیچ یک از این مواد خوراکی، رژیمها یا دستورات غذایی برای همگان قابل توصیه نیست و در بسیاری موارد مضرات آن در طولانی مدت خود را نشان میدهد.
طب ایرانی دستورات سادهای دارد که اگر هر فردی به فراخور حالش از آن بهره مند شود به سطح مطلوب سلامتی دست مییابد.
غذا چیست؟
از دید بزرگان طب ایرانی غذاهای اصلی شامل مواد زیر استو سایر مواد خوراکی نمیتوانند غذای اصلی باشند:
-گندم خوب بدون آفت
-برنج خوشبوی گیلان و شیراز و پیشاور پاکستان
-گوشت گوسفند یک ساله و بزغاله شش ماهه و گوساله یکساله و کبک و دراج و تهیو و جوجه مرغ و جوجه خروس و ماهی سفید تازه و قزلآلا به شرط آنکه در حرکت بوده باشند.
-شیرینیهاي ملايم از شكر و بادام
-ميوههاي تر چون انجير و انگور پيش از غذا، انار ملس پس از غذا، خربزه میان دو غذا و رطب تازه به شرط آن که در همان منطقه آب و هوایی رشد کنند.
در نتیجه بسیاری از مواد غذایی که امروزه میخوریم مثل سیر خام، فلفل، خیار و غیره در واقع غذای مطلق نیستند بلکه بخش زیادی از آنها از دیدگاه پزشکی ایرانی دارو میباشند، به همین دلیل است که باید به مقدار کم و در جای خود استفاده شوند.
اما چرا سیر، فلفل و خیار دارو هستند؟
در پزشکی ایرانی هر ماده غایی که بتواند مزاج بدن را به مقدار خیلی زیادی تغییر دهد دارو است، سیر و فلفل مزاج گرم و خیار مزاج سردی دارد و مصرف آنها میتواند مزاج بدن را تغییر دهد لذا هیچ یک نمیتوانند غذای اصلی باشند.
اکر یک ماده خوراکی فقط خاصیت غذایی داشته باشد آن را غذاي مطلق و اگر فقط خاصیت دوایی داشته باشد آن را دوای مطلق مینامند.
اما برخی از خوراکیها هر دو ویژگی را دارند، پس اگر خاصیت غذایی بیشتری داشته باشد،غذای دارويی و اگر خاصیت غذایی بیشتری داشته باشد داروی غذایی نامیده میشود.
