اصول صحیح غذاخوردن !
رعایت اصول و روش صحیح غذاخوردن از موضوعاتی است که نه تنها در متون طبّ سنتی مورد توجه اطباء و حکما بودهاست بلکه به استناد احاديثي كه از اهل بيت عليهم السلام نقل گردیده است، در آموزههای دینی هم موردتاکید میباشد. رعایت این اصول، علاوه بر حفظ سلامتی فرد، در پیشگیری از بروز بسیاری از بیماریها و همچنین لذت بردن از غذاخوردن نیز موثر است. امروزه ثابت شدهاست که بسياری از بیماریها ریشه در عادات غذایی ناصحیح دارد. متاسفانه علیرغم اهمیت این موضوع، طب جدید آنگونه که باید و شاید به آن اهتمام ننموده و تاحدودی از آن غفلت گردیدهاست . خلاصه مهمترين اصول به زبان ساده به شرح زير ميباشد :
1-غذا را با نام خدا و توجه به نعمتهاي فراوانش شروع و با حمد سپاس پايان دهيد.
2-هر فردي در هر سني مزاج خاصي دارد، لذا مزاج خود را شناخته و غذاها را متناسب با مزاج خود ميل فرماييد .
3-آيا ميدانيد از نظر علمي و محاسبات انرژي مورد نياز بدن اكثر قريب به اتفاق مردم 5-4 برابر نياز روزانه خود غذا ميخورند ولي بعلت عدم جويدن مصرف صحيح غذا اثر غذاي مذكور بطور صحيح جذب بدن نشده فقط چاقي و بيماريهاي مختلف گوارشي و …. ميگردد ؟
4-هرگز با شکم سیر غذا نخورید!! برخلاف عادات غلط و رایجی که با رسیدن وقت غذا باید غذا خورد ، بهترین زمان برای غذاخوردن زمانی است که فرد احساس گرسنگی و میل به غذاخوردن داشته باشد .
5-خرده خواري بين وعدههاي غذا به دليل گرسنگي يا هر علت ديگري نشان اختلال گوارش يا روش غلط غذا خوردن شما است لذا سعي نماييد با مشاوره پزشك ابتدا آن را اصلاح و سپس كاملاً حذف فرماييد .
6-سفره رنگين و متنوع دشمن گوارش و سلامت جسم و روح شما است هر چند لذيذ باشد . ( غذاهاي متنوع را در وعدههاي جداگانه ميل كنيد و در هر وعده بيش از يك غذاي متنوع يا يكي دو غذاي ساده ميل نفرماييد)
7-قورتدادن لقمه غذا با آب و مایعات کاملاً اشتباه است. باید ضمن كاهش جدي مصرف آب و نوشیدنی همراه غذا، حتی الامکان از خوردن آنها نیم ساعت قبل و تا دو ساعت پس از غذا خودداری نمود. فراموش نکنید که مصرف نوشیدنیهای غیرطبیعی و غیربهداشتی مانند انواع نوشابههای گازدار اکیداً ممنوع است. برخي فكر ميكنند نميتوان بدون مايعات غذا را قورت داد اين افراد حتماً امر مهم جويدن درست غذا را رعايت نميكنند.
8-حتماً لقمه غذا را کوچک گرفته و از برداشتن لقمهی بزرگ اجتناب کنید. با لقمهی بزرگ، فرآیند جویدن کامل نخواهدبود، طعم غذا بخوبی احساس نمی شود، استعداد به چاقی افزایش یافته و احتمال ابتلاء به بیماریهای گوارشی و سوء هاضمه بیشتر خواهدشد.
9-موقع خوردن غذاهای رقیق و آبکی، حتماً از قاشق کوچکتری استفاده کنید و قبل از قورت دادن ، آنها را خوب در دهان بچرخانید تا علاوه بر مخلوط شدن با بزاق، دمای آن نیز تعدیل و به دمای دهان و لوله گوارش نزدیک گردد( هر نوع غذا يا نوشيدني بسيار داغ يا سرد دشمن سلامت گوارش است).
10-اگر با گرسنگی کامل به غذاخوردن مشغول شده و اصول بالا را رعایت کنید، معمولاً 30-20 دقیقه برای صرف غذا لازم است و بعد آن احساس لذت بخشی از غذاخوردن و سیرشدن به شما دست خواهد داد. این در حالی است که از نظر کمیت و میزان، با رعایت اصول صحیح غذاخوردن، غذای خورده شده، بسیار کمتر( گاه تا یک چهارم ) از زمانی است که این اصول رعایت نمیشوند. این موضوع در افراد چاق و پرخور، مهم است!!
11-وجود بزاق و مخلوط شدن کامل لقمه غذا با آن برای هضم کامل غذا ضروری است و اینکار تنها با جویدن کامل غذا امکانپذیر خواهد شد. اگر به هر دلیلی احساس میکنید میزان بزاق دهان شما کافی نیست ، حتماً آن را با پزشکتان در میان بگذارید.
12-پس از آنکه لقمه را داخل دهان گذاشته و مشغول جویدن شدید، به فکر تدارک و آماده سازی لقمه بعدی نباشید !! و بدون تعجیل در فروبردن لقمه غذا، آن را بطور کامل بجويد مواظب باشيد تكههاي نجويده غذا را قورت ندهيد. بهترین زمان برای قورت دادن لقمه غذا، زمانی است که آن را بطور کامل جویده و با بزاق کافی مخلوط کرده و به خميره يا مایعی نسبتاً رقیق تبدیل شدهباشد و بلع آن آسان باشد. بدين ترتيب جويدن هر لقمه حداقل 60-40 ثانيه وقت نياز دارد و اگر در مراحل اول موفق به اجراي صحيح آن نشديد با تمرين بيشتر موفق خواهيد شد .
13-موقع غذاخوردن بیش از آنکه به سفره و محتویات آن فکرکرده و ذهنتان به آنها مشغول گردد، به لقمه ای که در دهان گذاشته و آن را میجوید فکر کنید!! و بدانيد هر تكه غذايي كه نجويده بلع شود فقط زحمت معده و دستگاه گوارش بيشتر شده و بدون جذب شدن دفع خواهدشد و نتيجه آن بيماريهاي لاعلاج گوارشي است.
14-طرز نشستن سر سفره غذا و یا میز غذاخوری هم مهم است. نشستن ناصحیح علاوه بر ایجاد دردهای مزمن در ناحیه پشت و کمر، تشدید گودی کمر، افزایش قوز پشت، ایجاد خستگی و بالطبع کاهش لذت از غذاخوردن و … میتواند باعث بلع بی اختیار و زودهنگام لقمه غذا گردد. بهتر است موقع غذاخوردن سر و شانه را کمی جلو بگیرید.
15-یادتان نرود با احساس سیری و حتی چند لقمه قبل از آن، دست از غذا خوردن کشیده و ادامه ندهید. بیشتر خوردن، باری اضافی است برای معده و سیستم گوارش شما که باید منتظر عواقب ناگوار آن باشید.
16-فراموش نكيند وقت صَرف غذا، مخصوص غذاخوردن است لذا تماشاي تلويزيون، جرّو بحث خانوادگي، طراحي و برنامه ريزي و … در وقت غذا ممنوع!
17-جمله كليدي را بخاطر داشته باشيد: بعد از دهان، دستگاه گوارش فقط هضم شيميايي را بعهده دارد. به عبارت سادهتر معده دندان ندارد. پس هر چه را كاملاً خمير نشده قورت ندهيد وگرنه علاوه بر دفع بي اثر آنچه نجويدهايد به هضم و جذب غذاهايي كه خوب جويدهايد هم آسيب زدهايد.
